Günümüzde en yaygın testler olan Stanford-Binet ve WAIS-R testlerinde zeka ölçümü için Binet’in geliÅŸtirdiÄŸi yöntem kullanılmasına karşın, zekanın ne olduÄŸunun tanımlanmasında eksiklikler bulunmaktadır. Binet ekolünde zeka, kiÅŸinin test sonuçlarında aldığı derece ile ölçülmektedir. Bu zekayı ölçmek için pratik bir yaklaşımdır ve kiÅŸilerin performanslarını anlamaya yöneliktir, ancak bu testler zekanın doÄŸasını anlamak için fazla ipucu vermezler. AraÅŸtırmacılar zekanın doÄŸasını anlamak üzere de çalışmaktadırlar. En çok sorulan sorulardan biri zekanın tek bir faktörden mi yoksa bir kaç bileÅŸenin bir araya gelmesiyle mi oluÅŸtuÄŸudur. İlk psikologlar, zekanın ve genel bir g-faktörü olarak adlandırılan genel bir mental faktörden oluÅŸtuÄŸunu varsayıyorlardı. Bu faktörün, zekanın her bir yöndeki performansını etkilediÄŸini varsayarak, zeka testinin bu g-faktörünü ölçmeye yönelik olduÄŸunu kabul ediyorlardı. Daha sonraki araÅŸtırmacılar akıcı zeka ve kristalize zeka olmak üzere zekanın iki çeÅŸidi bulunduÄŸunu öne sürdüler. Akıcı zeka, yeni problemleri ve durumları baÅŸarıyla ele alabilme yeteneÄŸini, kristalize zeka ise bilginin saklanması, beceriler, akışkan zekanın kullanılması ve tecrübelerden elde edinilen stratejileri kapsamaktadır.
Diğer bir kısım bilim adamı ise zekanın daha çok bölümlerden oluştuğunu ileri sürmüştür. Örneğin, Howard Gardner belirli alanlarda olağandışı başarılar sergileyen insanların yeteneklerini inceleyerek yedi değişik zeka alanı olduğunu savunmuştur. Aşağıda açıklanan bu zeka alanlarının her biri diğerinden bağımsız olmasına karşın, herhangi bir aktivite bu zeka alanlarından bir kaçının aynı anda aktif hale geçirilmesiyle oluşmaktadır:
-  Müziksel Zeka: Müzik alanlarındaki beceri.
-  Bedensel Kinestetik Zeka: Tüm bedenin veya çeşitli bölümlerinin bir problemin çözümünde, bir üretim veya gösteri sırasında kullanılması ile ilgili becerilerdir; dans etme, atletizm, aktörlük, operatörlük gibi beceriler buna örnek gösterilebilir
-  Mantık-Matematik Zekası: Problem çözme ve bilişsel düşünmedeki beceriler.
-  Dilsel Zeka: Bir dilin kullanımı ve o dilde eserler üretme ile ilgili beceriler.
-  Uzaysal-Konum Zeka: Mimarların, ressamların, heykeltıraşların veya uzay-konum durumlarını anlamadaki becerileri.
-  Kişiler Arası Iletişim: Diğer kişilerle etkileşimde diğerinin ruh halini, isteklerini, niyetlerini anlamadaki beceriler.
-  İçe yönelik Zeka: Bir kişinin iç dünyasındaki yönelimlerini anlaması, duygularına erişebilmesi becerisidir.
Gardner’in her bir zeka alanını açıklamak üzere verdiÄŸi örnekler arasında Yehudi Menuhin, T.S. Elliot, Anne Sullivan, Virginia Wolf gibi ünlüler yer almaktadır.
Yehudi Menuhin San Fransisco Orkestrasının konser salonuna gizlice sokulduÄŸunda 3 yaşındaymış. Orada Louis Persinger’in violin çalışından çok etkilenen Menuhin, yaÅŸ gününde bir violin alınması ve Louis Persinger’in hocası olması için inatla direnmiÅŸ. Her ikisini de elde eden Menuhin, 10 yaşına geldiÄŸinde uluslararası üne sahip bir yorumcu olmuÅŸtu.
T.S. Eliot 10 yaşındayken, Fireside adında bir magazini tek başına çıkarmış, üç günlük bir kış tatili sırasında derginin 8 sayısını hazırlamıştı.
Anne Sullivan sağır ve kör Helen Keller’in eÄŸitimine baÅŸladığında bu iÅŸ, diÄŸer kiÅŸilerin yıllarca vaktini alacak zorluktaydı. Bu iÅŸe giriÅŸmesinden daha iki hafta sonra büyük ilerleme kaydetti, bu süre içerisinde vahÅŸi bir yaratık narin bir çocuÄŸa dönüşmüştü.Virginia Wolf “A sketch of the Past” adlı eserinde, kendi iç yaÅŸamına bakışın iyi bir örneÄŸini sergilemekte, bu eserinde çocukluÄŸundan kalan ve olgunlaÅŸmasına raÄŸmen hala ÅŸok etkisinden kurtulamadığı bir çok özel anısına yönelip, onlara karşı tepkilerini baÅŸarılı bir biçimde açıklamaktadır.





